Kuran'a, hadislere ve Peygamber'in davranışlarına sımsıkı bağlı dört büyük mezhepten birini benimseme. Bu mezhepler (Hanefîlik, Malikîlik, Şafiîlik, Hambelîlik), Müslümanlığın ikinci ve üçüncü yüzyıllarında kurulmuşlardır. Daha sonra kurulan ve Sünnî olduklarını ileri süren mezhepler varsa da, bunlar çok bölgesel kalmışlardır (Vehhabilik vb. gibi). Üçüncü Halife Osman'ın öldürülmesinden sonra (656), Ali ile Muaviye arasında çıkan çatışma sonucu Müslümanlar, Ali ve Muaviye yanlıları olmak üzere, siyasî iki kola ayrıldı. Siyasî yenilgisinden sonra Ali yanlılarının bir kesimi, hem Ali'ye hem de Muaviye'ye karşı bir tutum takındılar. Başlangıçta siyasî nitelikli olan bu bölünmeler, sonraları dinî bir niteliğe dönüşerek Müslümanlık üç mezhebe ayrıldı: Muaviye yanlıları arasında Sünnî, Ali yanlıları arasında Şiî, ikisine de karşı olanlar arasında Haricî mezhepleri gelişti. Sünnî mezhepler arasında, Kuran'ın açık hükümleri üzerine herhangi bir karşıtlık ya da ayrılık yoktur. Ayrılıklar ve karşıtlıklar, Kuran'ın yorumu gerektiren ayetlerine değişik anlamlar verilmesinden ve hadislerin değerlendirilmesinden doğar. Daha çok kılgısal olan dört mezhep dışında, Tanrı'nın varlığı, nitelikleri, Tanrı-doğa, Tanrı-insan ilişkileri üzerine yorumlar yapan düşünsel Sünnî mezhepler de vardır.
|