Sert malzemeye delik açmaya yarayan kesici alet ve bu aletin takıldığı makine. Makineyle aleti birbirinden ayırt etmek için kesici uca "matkap ucu" denir. Matkaplar elle ya da elektrikle çalışan makinelerdir. Portatif, elektrikli el matkaplarıyla küçük delikler kolayca açılabilir. Sanayide ise matkap tezgâhları kullanılır. Tezgâhlar, yaptıkları işe göre değişik biçim ve boyutta olur. Normal olarak delinecek parça, konumu ayarlanabilen yatay tablaya bağlanır ve düşey çalışan matkap ucu, bir kolla indirilerek parçaya temas ettirilir.

Radyal matkaplarda ise matkap ucunun konumu ayarlanabilir ama tabla sabittir. Delikler, silindirik matkap uçlarının dönme hareketiyle açılır. Matkap uçları özel çeliklerden yapılır ve köreldikçe konik ucu bilenip yeniden kullanılabilir. Malzemeden kaldırdığı çapağı atabilmesi için gövdesi helis biçiminde oyulmuştur. Özellikle beton, taş gibi malzemede oyma ve kırma işlemini aynı anda yapan "darbeli matkap"lar kullanılır. Darbeli matkap, yol yapım işlerinde kullanılan havalı çekiçlere benzetilebilir. Matkapta dönme devri, kullanılan matkap ucuyla uyumlu olmalıdır. Aynı kesme hızını tutturmak için çapı küçük matkap uçlarında devir yüksek, büyük çaplı matkap uçlarında ise düşük devirler seçilmelidir. Matkap uçları, yapıldıkları malzemeye ve çaplarına (mm. olarak) göre sınıflandırılırlar.